Tid

Det var ein 17.mai. Eg runda eit gatehjørne, og der sat han, Jarle, med si flaske.Og så kom orda; Harald, det er snart jul. 

Å, nei, det er enno mange månader og veker att. Det er berre nokre få dagar sidan sola vende og byrja på ferda mot vintersolverv att. Enno skal vi ha mange lyse og varme sommardagar og netter. Og etterpå fargemetta haustdagar før snøen fargar fjelltoppane kvite igjen. Enno er det lenge til jul.

Men likevel, han har litt rett med sine ord Jarle. Det er snart jul. 

Eller som Ander

s Hovden sa det i ein song; Tida ho renn som elv mot os, fort skifter sumar med vetter.

Eg tykkjer eg merkar det, at tida, dagane, renn som elv mot os. Eg vaknar av svevnen og byrjar på dagen sin dont - - og mest før eg veit av det er kvelden der. Og det hender eg tenkjer med meg sjølv når eg igjen leitar opp senga; kvar vart dagen, timane av.

Som barn kunne eg synest tida; dagane, vekene, var uendeleg lange, men no ,

Så kanskje du hadde rett Jarle!  Det er snart jul. 

Men først skal vi ha sommar, sjølv om han kan verte både våt og kald.

For i kveld er det Jonsokkveld, der båla sine loqgar skal lyfte seg mot ein varm og skyfri kveldshimmel

Ord

 Vi veit så mykje, trur vi. Vitskapen kan fortelje oss korleis det heile, alt dette som vi lever i , dette altet, denne vesle jord vi bur på, ja heile dette uendelege universet byrja ein gong,  med det store mytiske smellet, the big bang. 

Men kva var før det store smellet, the big bang tru ?

Inn i dette smett mi tru seg inn, den som er grunna på nokre gamle ord om korleis det heile byrja. Ser eg noka konflikt mellom det vitskapen fortel, og det dei gamle orda fortel. Andre gjer kanskje det, men ikkje eg. For dei fortel igrunnen det same, berre med andre ord. For dei plasserar ein skapar før alt, ein skapar som seier ord som utløyser skapinga. Er det dei orda som utløyser the big bang ?

I opphavet, in the beginning, skapte Gud himmel og jord, og jorda var aud og tom, og mørkret låg over jorda. Då sa Gud "vert lys " og det vart lys.

Johannes fortel om dette med andre ord i starten av sitt evangelium. Han fortel at Ordet, Logos, var sentralt då alt starta.

Gud sa  ord,  ja Gud var Ordet, og det vart.

Men ordet skspte ikkje berre jorda og den store himmelrømda, det gav oss også evna til komunikasjon, evna til å samhandle på godt og vondt oss i mellom.

Ord  - ja kva hadde vi menneske vore utan orda mellom oss. 

Tala ord, tenkte ord, skrivne ord. 

Vame ord, kalde ord,  

kjærlege ord, hatige ord. 

Ord ropa ut i sinne, ord kviskra i kjærleik.

Er det dette Hans Børli set ord på i desse vesle linjene ?

Ordene, 

de dødelige menneskeordene-

veit du at de eier en sjel?

Ord som blir drysset,

som regnets dråper

på blygrå sjø.

Ord som blir kviskret.

Ord som blir nynnet.

Ord som blir bedt

der en skal dø.

Stemningen,-

elden i mennesketanken,

finner ordenes reine metall.

I dikterens esse

blir ordene sveiset

til klare klokker -

til gledens og sorgens

tonende klokker.

Vandrar, dine fotspor er veien

Det er nokre år sidan no at vi kom fram til Santiago de Compostela. Etter det sette eg meg føre å lage ein billedserie av mine foto frå våre vandringar sidan eg byrja å gå til ulike pilegrimsmål.  Og så sette eg ulike slags tekster til dei bileta eg valde. Det kunne vere bibeltekster, ord frå ymse personar eg hadde funne i bøker, og frå salmar og andre vers. Utgangspunktet mitt var å setje ord på mine erfaringar frå vandringane, men då biletserien var ferdig, så slo det meg at dei orda eg hadde valt meg ut, også synte til eit anna og vidare perspektiv. Dei kunne like godt fortelje om ei anna pilegrimsvandring som vi alle gjer, våre vandring frå vogge til grav.      Slik orda som fylgjer nedanfor også kan tolkast.      

                              Vandrer, dine fotspor er veien intet mer.                                                                                               Vandrer, det finnes ingen vei,                                                                                                                  veien blir til mens du går                                                                                                         Mens du går blir veien til.

            

                                           Og ser du deg tilbake                                                                                                                                     ser du stien du aldri mer skal følge                                                                                                            Vandrer det finnes ingen vei                                                                                                bare runer i havet.    

    

Kaupanger

Søndag er gudstenestedag sjølv om eg ikkje vitja heimekyrkja. I dag vart det friluftsgudsteneste på Sogn folkemuseum, ved den gamle prestegardsbygninga der.

Heldigvis var det delvis skya, elles hadde det nok vorte i varmaste laget for dei bunadskledde i dåpsfylgja til dei 3 born som vart døypte i gudstenesta.

Sogndalspresten var liturg og diakonen heldt preika. 

Elles var organisten ein kjenning frå heimekyrkja der han ofte har vore vikar på orgelkrakken, men denne gongen drog han belgen på trekkspelet.

På kongeveg

Så er eg indre Sogn igjen, denne gongen i strålande og varmt sommarvær. Nær 30 grader i sola, ikkje rart at Tor med hammaren er ute og fær når det lid mot kvelden. 

I går måtte brannvesenet rykke ut til Amlaholten etter lynnedslag der.

I dag vart det vandring på ein gamal veg, men ny for meg. Det var på kongevegen frå 1700talet som går frå inst i Barsnesfjorden og opp til Hafslo. 

Vi byrja på Hafslo for då fekk eg mesteparten av vegen som nedoverbakke. Og det kunne eg vere glad for med min skrale pust., for vegen opp frå fjorden var bratt med mange svingar gjennom den storsteinete urda på eine sida, og elva buldrande under floget på andre sida. Ein dansk fut ein gong, som var ille likt, såg seg inga anna råd enn å hoppe utfor og ned i fossen då bøndene ville ta han. Det gjekk ikkje bra for han, og fossen fekk namnet Helvetesfossen etter det.

Eg er alltid nyfiken på nye stadar å gå, og å sjå. Godt at der var mykje skog som skugga for varmaste sola.

Me hadde ein Hafslobygdar som vegvisar og han tok oss med til mange ulike stader langs vegen, som ei gamal bygdeborg frå dei første århundra i vår tidsrekning,og den store fantesteinen. Namnet på grunn av at dei reisande kunne søkje ly under den.

Men ein stad eg hatt som mål å vitje var ei Olavskjelde oppe i vegen ein stad. Ho skulle kome fram i den storsteineste ura. 

Diverre hadde turketida gjort at det var heller lite vatn i kjelda, så eg fekk ikkje drikke av det vatnet.

Men vegen var flott, med murar som synte fram eit imponerande steinarbeid. Det minte meg om vegen Vindhella oppe i Lærdal.

Ålfoten kyrkje

Ålfoten er ei lita bygd i Bremanger kommune og der ligg ei lita og gamal tømmerkyrkje.Ho vart reist i 1610, som erstatning for ei tidlegare kyrkje, truleg ei stavkyrkje frå 1200 talet. 

Det er ei enkel kyrkje med umåla tømmerveggar, og der benkane, som i Davikkyrkja, er påført nummer på benkevangane. Truleg hadde kvar gard sitt eige nummer på benken, eller to sidan det i eldre tidar var  både ei mannsside og ei kvinneside i kyrkjene.

På mannssida er der oppe på veggen festa to rader med pinnar, der mennene kunne henge huene sine under gudstenestene. Kvinnene hadde ikkje bruk for slikt då dei brukte kvinneskaut på hovudet.

Altertavla er ei katekismetavle der øvre del har påmåla ein stjernehimmel. Under den er der tre felt med tekst. Det eine fortel kven som har kosta altertavla, og dei to andre felta er nattverdsinnstiftinga, slik Paulus fortel om den.

Og medan vi var i kyrkja så spela Jon Tvinnereim to stykke på hardingfele.

Så knytter jeg tråd

Det var ikkje berre mennene Claus Frimann hadde eit auge for, også kvinnene sitt arbeid for heim og familie kom med i hans diktning. Som i denne " Sang ved håndarbeidet for qvindekjønnet " Den handla om kvinnesyslinga å strikke, men tilslutt i visa utvidar perspektivet seg.

Så knytter jeg tråd, så øver seg hånden i qvindelig dåd.  Ved hånden å henge man bliver så trætt.  Ved hånden å røre går tiden så lett. Jeg knytter ei silke, jeg knytter ei guld. Min tråd er av ull.

Min uldene tråd, når vinteren bruser , skal varme min fot. Med intet på stikke, med intet på ten, så mangen må skjelve på islagde sten. Gud se til de usle, som nøgne og blå i snevandet gåe.

Jeg knytter kun tråd, jeg knytter ei bånd av ugudeligt råd. Vig langt fra mitt hjerte du mørkhetens ånd. Som lærer å binde bestrikkende bånd. Skal mennesket knytte for menneskets barn et fangende garn.

Min knyttede tråd, meg minner om livet; mitt liv er en tråd. Hver maskeklæd stikke er fullendte dag. Hver maske, hver knute et pulsåreslag. Når livet har ende, o Gud, i din hånd, annam da min Ånd.