Baklås

Ei dør som har gått i baklås er ikkje alltid lett å få opp att. Det må gjerne litt arbeid til. I verste fall må det ruteknusing til for å kome inn bak døra.
På nokre nettstader eg stundom er innom, kan eg av og til sjå ord og utsegner frå personar som har standpunkt som kan tyde på att deira dør har gått i baklås. Det gjeld både på trua sitt område og i politikken. Er det fordomar ein kaller det? Eller er det fastlåste meiningar som ikkje let seg endre sjølv om livet fortel noko anna.
Eg har nok sjølv hatt ein del av slike fastlåste meiningar opp gjennom åra, Det var andre sine fortellingar som forma dei i eit ungt og uerfare sinn. Men i møte med menneske med andre synsmåtar eg sjølv hadde, måtte eg ta mine standpunkt opp til ny vurdering. Resultatet har ofte vorte at eg måtte erkjenne at mitt standpunkt var basert på fordomar. Det kan smerte å oppdage slikt, men det har gjort meg romslegare med åra (vonar eg). Det kan nok vere lettare å leve med eit ferdig sett av klare svar på mellom-menneskelege spørsmål, både innanfor  trua og politikken sine område av livet. Då treng ein ikkje å bry seg så mykje om å gå nærare inn i spørsmåla. For då kunne ein kome til å finne at der er ikkje noko som heiter klare og enkle svar, men at der kan vere mange svar, avhengig av kva side ein ser spørsmålet frå. Der er mange gråtonar i fargeskalen frå svart til kvitt.
Kvifor desse orda? Dei er vel ein respons på kva eg les på ei debattside på verdsveven. Det gjeld både i spørsmåla om tru - ikkje tru, og dei mange store og viktige spørsmåla innan for dei politiske områda. Både her heime og ute i den store verda.

Gjengrodde stiar

Har du fått skrivesperre? spurde ho meg her ein kveld. Ja eg har kanskje det. Når eg ser at sist eg var inne her var 10.januar, og no skriv vi snart april. Berre vel ei veke att. Så er det nok noko i det. Då vert vel dette litt som å prøve seg på gjengrodde stiar.
Ute har det sidan sist vorte vår, med blømande snøklokker og kvite, blå og gule krokus utanfor husveggane. Jamvel våren sine første kvitveis og hestehov er det meldt om. Og trea står med store knoppar.
Men dagane har rusla avgarde i sitt rolege tempo, sjølv om eg ikkje har vore mykje tilstades her inne på bloggen. Det har vore mykje inneliv desse månadane for ein frostvar kar, men helsa har vore bra så langt. Influensaen har vi to gått klar, om andre i huset har fått merke den. Men den langvarige hosten eg ein gong var plaga med, og som Santo Domingo ved Calzadaelva kurerte meg for, den har dukka opp att. Så kanskje eg må ned å vitje Domingo att, om ikkje hosten gir seg av seg sjølv?
Elles prøver eg meg som korsongar igjen, om då ikkje hosten set ein stoppar for det att.

Ny sokneprest har vi og fått. Vel, ny og ny, vi har kjent han i fleire år alt. Han bytte berre beite frå grannesoknet i vest, men i dag vart han sett inn i sitt nye embete her hjå oss.
Elles har eg nytta vinterfreden til å lese litt, og kose meg med det yngste barnebarnet når ho vitjar oss to her nede på grunnplanet.
Slik går no dagane. Så får eg sjå om skrivesperra held seg, eller om gjengrodde stiar får meir trakk framover. Eg vert litt freista når eg les dei daglege rapportane frå ein i ei nabobygd som er på Israeal-tur med nokre karismatiske pinsevener, medan han sjølv hallar til ateisme. Det må innebere nokre kulturelle ulikskapar, men han drog for å utfordre sine fordomar, skreiv han i byrjinga.
Kanskje det er andre og som treng å utfordre eige fordomar og fastlåste standpunkt. Men meir om det seinare. Kanskje.

10.januar 2015

Det er no over tre år sidan ekstremværet Dagmar for over bygdene her i nord-vest, og gjorde stor skade. Det er utruleg mykje tømmer som har vorte skipa ut frå kaia, på andre sida av fjorden, etter at Dagmar for forbi her. Sidan har vi i grunnen hatt det høveleg roleg når det gjeld storm, og uvær, men no siste dagane har værmeldarane varsla om eit komande lavtrykk som synte aukande styrke. Og til slutt fekk det namnet Nina, og det ville slå inn over kysten her nord om Stadt, og med stor kraft vart det sagt seinast i går.  Men i dag har alt endra seg. Nina la om kursen, og i denne stunda er det frå Sunnfjord og sørover at dei får smake kreftene hennar, medan vi her lenger nord har delvis blå himmel og nær på vindstille. Mi kjære og eg fekk ein liten værstasjon i julegåve som vi har montert opp. Og vindmålaren på den rører knapt på seg i ein svak bris frå søraust. Og det klagar eg ikkje på.
Og korleis ser det så ut med vandringar no på nyåret? Der er det ingen ting under planlegging så langt, men ei våre medvandrar har byrja å lokke med ei vandring frå Nasaret til Betlehem. Og det freistar, så kanskje det kan verte noko av. Om ikkje i år, så kanskje neste år? Den som lever får sjå; som det heiter.

2.januar 2015

For første gong skriv eg årstalet 2015, sjølv om det alt er på andre dagen gamalt. Det er ei lita omstilling å byrje å skrive eit nytt årstal. Kanskje skulle det uroe meg litt å verte mint på at eg byrjar å verte ein eldre mann, men den uroa er meg fjern. Eg kan ikkje gjer noko med det likevel, så eg får ta dagane som dei kjem. Eller som ei sa: vil du ha bekymringar så får du ta dei på førehand, ellers er det ikkje sikkert at du får dei. 
Julehelga feira mi kjære og eg saman med vår familie i Sogn, og hadde nokre rolege og trivelige dagar der før heimreisa gjekk gjennom eit snøkledt og kaldt vinterlandskap, men vel heime slo været om att til plussgrader.
Etter ei mild og vindstill nyårshelg så er denne dagen komen med sterk vind og nedbør. Ute er der på nytt kome eit tynt lag av det kvite på marka. Mi kjære har hatt stor omsorg for dei små og fjørkledde dei siste vekene. Ho har sørga for at der alltid er noko snacks å finne for dei, og straumen av sporv og meis til matfatet har vore jamn heile tida medan dagslyset har vore her, men i dag vert det til tider litt vindskeiv flyging inn for dei små.
Inne i stova har eg hatt vitjing to småkarar som har vore djupt inne i legobygging og rolleleik. Det gleder ein bestefarshjarte når dei finn tid til å vitje oss her nede på grunnplanet.
Eit årsskifte er ofte tida for å gjere opp status, sjå attende på året som seig i hav, og tenkje litt framover på dagar som kjem; og undre seg litt på kva som kan vente der framme. Nokre planar om å betre livskvaliteten og auke kroppen si yteevne, dvs. kome i betre fysisk form, burde eg nok gjere noko med, men å realisere dei det er eit heilt anna spørsmål.
Siste månadane har eg streva med å kome meg igjennom ein engelskspråkleg komentar til Romarbrevet. Spennande for mi teologiske interesse, men som ein teolog skreiv på verdsveven; alle med den slags interesser burde og lese skjønnlitteratur som eit suplement, elles kan synsfeltet verte for trangt. Så kanskje eg burde sørge for å fornye kjenskapen til den delen av kulturen i dagane som kjem. Den har ikkje vore prioritert dei siste åra.
Og no ventar eg berre på klårvær, og at sola på nytt skal sende sine strålar over hus og heim.

22.desember 2014

Mellom drivande regn og sluddbyger denne morgonen opna det seg ei revne i skylaget. Medan vinden dreiv denne revna austover, dukka det med eit opp ei lysane sky på den klåre himmelen i revna. Ei stund var ho synleg før skyene igjen dekte holet i skydekket, og alt var attende til året sin mørkaste og kortaste dag, med drivande nedbørsbyger. Kanskje var skya eit teikn på at no går det igjen mot lysare dagar. Kl.00.03 snudde sola, seier mi kjære, som har greie på månefasar og slikt. Det har vore ein mild desembermånad så langt her i fjordbygda, men no vert det meldt oppklårning, nordaustvind og fleire kuldegrader i juledagane. Sjølve skal mi kjære og eg ut på ferdavegar i morgon. Gjennom lange tunnellar, langs fjordar, over fjell, under brear og gjennom tronge dalar mot sør. Til fagre Sogn for å feire jula der. Eg er noko spent på kva slags føre vi får ferda, men eg får vel berre førebu meg på å ha litt tolmod, og ikkje vere for hard på gasspedalfoten, så kjem me nok trygt fram. God jul til alle som enno er innom her, no sidan det har vorte så langt mellom kvar gong eg set meg til ved tastaturet på PC`en.

6.desember 2014

Medan gårskvelden var våt, klårna han av no på morgonen. I løpet av natta fekk vi den først, varsame, smaken av den komande vinteren. Fjella skin kvite i sollyset, men her nede ved fjorden er det ikkje mykje av det kvite å sjå. Det teiknar til å verte ein fin dag, men til kvelden skal det snu att. Då er det varsla storm på kysten. Kanskje vi får meir av det kvite utover komande kveld og natt? Det vil morgondagen vise.

Roser i desember

Så har vi byrja på dette året sin siste månad, desember. Eit uvanleg år til å vere på mine kantar av landet, går mot sin ende. Då tenkjer eg på været vi har hatt. Uvanleg lite nedbør, og eit uvanleg varmt år gjennom alle dei fire årstidene. Dette året har vi her inne i fjordbygda feira at det er 150 år sidan kyrkja vår vart reist inne på Valla-bakken, Årsaka til at ho vart reist var at den gamle stavkyrkja frå 1200-talet hadde vorte for lita og"brøstfeldig", og vart difor teken ned. Desverre vil vi nok sei i ettertid.

Foto: ikyrkja.no /Kristin Vatne

                                                                                                                                                            Men dette året har vi feira kyrkja gjennom fleire ulike tilstellingar, og i helga som vart det avslutta med eit nyskrive songspel, "Høyr kor kykjeklokka lokkar". Med tekst av Jan Ove Ulstein, og tonesett av Marie Austrheim Riise. Det vart framført to gonger for fullsett kyrkje, og vart svært godt motteke av tilhøyrarane. Utanfor mi stovedør blømer enno rosenbuskane, og eg tileignar desse rosene til dei som skapte dette flotte songspelet for kyrkja vår sitt 150-års jubileum.