Lystad skule

Lystad skule var min barndoms skule.
Bygd rundt forrige århundreskifte for å avløyse omgangsskulen på Strendene, og den vart krinsen sitt sentrum.
Her fekk borna i over hundre år lære lesing, skriving og rekning.
Og her samlast krinsen til festar, møter og basarar.
Her samlast borna til søndagskule og gutalag, og på kjøkenet i kjellaren vart det kokt mange store kjelar med krutsterk kaffi til lyd og lag.
Når storskulen skulle ha sløyd, kom det ei sending med høvelbenkar som vart sett inn i kjellarsalen.
Oppe var klasseromet, og eit lite lærarrom. På loftet var der ein lærarhybel, i tillegg til loftromet der krinsen si sjukebåre stod.


Ute hadde vi ein liten og steinet skuleplass, planen kalla, der vi dreiv ulike aktivitetar både i skuletid og fritid.
Og utanfor skulegjerdet var urda med sine store steinar og holer.
Ved enden av planen låg den store Burasteinen. Eit ynda mål for klatring i friminutta.
Når det var mykje snø, hoppa dei dristigaste frå toppen av steinen. Så fekk læraren arbeid langt ut i neste time med å spa dei lause att.
Var det berr mark, var urdaholene spanande å utforsker, og då kunne det vere lett å overhøyre att læraren ringde inn til ein ny time.

Skulen var fleire gonger truga av nedlegging, men kvar gong spørsmålet vart reist, kom krinsen på bana og forsøket vart stoppa.
Då barnetalet i krinsen auka sterkt på 1960 talet og utover, vart skulen utvida i fleire etapper.
Då vart også gamleskulen reven, og i staden kom der ein ny skule med fleire klassrom, kontor for rektor og lærarrom, skulekjøken, gymsal og bibliotek / mediarom.
Og den eine læraren i mi tid, auke til ein heil lærarstab når mine born og borneborn var elevar der.


Så kom dødsstøtet, og kommunestyret vedtok skulen nedlagd og stengd.
Men i år har han vakna til liv at, som ein Fugl Føniks av oska.
Men no er det ikkje born som får si opplæring der.
No er det framandspråklege nykomarar i bygda som får si grunnutdaning i norsk språk og norsk samfunnsliv på skulen.

Det er lenge sidan det.

To av borneborna til mine byrja på ei ny epoke i livet denne månaden.
Isak byrja i barnehagen og tok det første steget ut i livet på eiga hand, og Iver forlet barnehagen og tok det første steget på skulevegen.
Og før eg rett sansar det,(om eg får leveåra) så har tida gått og dei har vorte tenåringar. På veg inn i vaksenalderen med ansvar for eige liv.

Det har gått 62 år sidan eg tok det første steget på skuleveg. Så vidt fyllt 7 år byrja eg på bygda sin vesle 2-delte skule.
Tre dagar i veka, annan kvar dag, hadde småskulen (1-3.klasse) undervisning. Dei andre tre dagane var det storskulen (4-7.klasse) sin tur.

Eg har ikkje noko bilete frå dei første tre åra på skule, men då eg var i 4.klasse samla læraren alle elevane i småskulen for å feste oss til filmen.
Av ein grunn eg ikkje hugsar, kom vi to 4.klassingane og med på biletet.


Skulen var i mine elevår, for det meste ein gutaskule. Eg hadde ikkje mange jenter som medelevar i mi tid på Lystad skule.
På biletet er der 3 førsteklassingar, 3 andreklassingar og 1 tredjeklassing, og så oss 2 i fjerde klasse, som skulle høyre storskulen til.

Når eg ser biletet av oss elevane på Lystad skule, skuleåret for 59 år sidan, er det nok kleda vi har på som skil oss mest frå elevane idag.
Det er vel tvilsomt om dagen sine foreldre hadde fått sine born til å gå i solide kortebukser, strikkastrømper og Viking gummisko.
Eit par av gutane har fått meir moderne beinkle. Olabuksene kom i salg på den tida.
Jeans heiter dei vel idag.


To år seinare er eg komen i 6.klasse, og vi er på ny oppstillte til fotografering. Denne gongen er læraren med.
Kortbuksene er borte. Nikkers og langbukser har vorte normalen. Gummiskorne er vel og på veg ut, men ikkje Viking gummistøvlar.
Endå har eg eit år att før konfirmasjon, og så to år på Ørsta ungdomsskule. I ei stor klasse der det var mange jenter, etter 7 år på ein liten skule saman med berre gutar.
Og 3 dagars veka auka til 6 dagar.

Eg trur nok at dagen sine elevar ville fått nokre nye erfaringar, om dei fekk oppleve vår dag i barneskulen, og vår fagkrets.
Skuledagen opna alltid med ein morgensong, og første skuletime var eit kristendomsfag.
I tillegg hadde vi rekning og skriving. Norsk, landkunne, naturfag og soge.
I 7.klasse fekk vi nokre timar med engelsk.

Datamaskin og kalkulator var ukjende saker. Det same var mobiltelefon.
Skriving var med blyant. Skriving med penn og blekk høyrde og med, og då var trekkpapir viktig. Kulepenn fekk eg først i ungdomsskulen.
Og det vart gitt karakterar til jul og til skuleferien, alt frå første klasse.