Gud.

Eg har hatt nokre tankar om våre gudsbilete tidlegare på denne sida mi.
Eit par program på fjernsynet, og ei omtale om ei bok av den britiske professoren Hawking, fører meg inn på emnet igjen.


Stephen Hawking kjem snart ut att med ei bok der han hevdar at skaparverket ikkje trong nokon gud bak for å starte skapingsprosessen.
Det er ikkje nye tankar frå hans side å hevde at frå ingenting kjem ikkje ingenting, men eit heilt og komplisert univers.
Det forkjem meg at Hawking må ha ein tankebrist i sin logikk. Men det må vel til for å kunne hevde fråveret av ein skaparvilje og ei skaparkraft bak alt det skapte.
For meg synest det bortimot umogeleg å forklare, eller bortforklare, Gud eksistens gjennom fysikken verd.

Eit program på fjernsynet, "Eksistens" heitte det, tok opp dette med gud og gudsbiletet. Det hadde sin bakgrunn i den svenske systerorganisasjonen til Human-etikarane. Leiaren der er ateist. For han er der ingen gud. Medan andre i organisasjonen står for ei meir agnostisk trusverd, med andre ord er dei opne for spørsmålet om der er ein gud eller ikkje.


Det minner meg på fortellinga om Peter Dass som kom til Køpenhavn for å halde ei preike over eit ukjent tema. Temaet skulle han finne på eit papir på preikestolen.
Peter Dass kjem opp på preikestolen og finn arket. Tek det og ser på framsida og seier; Intet. Snur det og ser på baksida og seier igjen ;Intet.
Etter ein liten tankepause, byrjar han preika slik: Av intet skapte Gud himmel og jord.

For å halde meg til nokre bilete frå vår skapte verd. Bilete der vatn får lov å teikne døme på våre gudsbilete.


Korleis ser Hawking og ateisten sitt gudsbilete ut?
Er det ein utturka vassdam, tom for alt det den eingong inneheldt?
Medan agnostikaren sitt bilete av gud er annleis. Her er vatnet framleis tilstades. Sjølv om dammen kan vere liten, så kan den framleis spegle av ein himmel.


Sjølv hadde eg eit bilete av Gud der Han hadde sine klare grenser.
Ikkje ulikt det bilete av Gud som eg får når eg les korleis gudsbiletet er hjå jødar og muslimar, og truleg også i nokre kristne miljø.
Det er som det landskapet eg ser når eg står inne i fjordbotnen av Ørstafjorden. Vender eg augo vestover fjorden så ser eg eit vatn, stengt inne av fjell og åsar rundt. Ingen stad ser eg fjorden opne seg utover mot ei større verd.
Dette gudsbiletet mitt fortalde meg også korleis Gud ville eg skulle leve livet mitt. Innanfor Guds klare grenser.


I dag har mitt gudsbilete opna seg frå dette mitt avgrensa biletet av Gud.
Gud synte meg at Han er mykje, mykje større enn dei grensene eg plasserte han innan for.
Og at Han er uendeleg og grenselaus. Både i sin kjærleik og i si omsorg.
I dag vil eg heller bruke eit bilete av havet for å teikne mitt gudsbilete.

Eg kan sette meg i ein båt og segle ut frå ei strand mot vest. Alltid mot vest. Og dersom eg aldri let båten sin kjøl gli opp på ei anna strand, vil eg eingong kome attende til stranda eg la utfrå. Og heile tida har eg vore på havet, seglande mot vest.
Slik er mitt bilete av Gud i dag.
Uendeleg, open og utan grenser.
Uansett kvar eg er, kva livet mitt byr meg, så er eg i Gud og hans kjærleik og omsorg.

Og der har eg ikkje bruk for ateisten eller agnostikaren sine, for meg, meininglause spørsmål om gud.
For fysikkens lover kan aldri forklare Gud, sjølv om Gud kan forklare fysikkens lover.
Forstår eg den som syng i Salme 139 rett, så kan vi ikkje røme bort frå Gud. Han er alle stader, for det er i Han vi lever, rører oss og er til, som Paulus legg til,
Kvar slags gudsbilete vi enn har skapt oss. Gud er meir, mykje meir enn vi forstår å ta til oss.

Men eg må og ta med noko meir av mitt gudsbilete. For samstundes som Gud er uendeleg, så er Han og intim og nær. Han er ingen fjern Gud langt borte. Tusen lysår her ifrå, som det vert sunge i ein song.
Denne nære Gud kjem synleg fram i Jesus Kristus, som er Guds synlege bilete på jord, som det står i NT.
Men biletet av Jesus Kristus er like mektig for meg som biletet av Gud.
For biletet av Jesus kan vere som ei elv med rennande vatn, så grunn at det er ikkje noko problem å vade den.
Men når eg prøver å trenge djupare inn i biletet av Kristus, så finn eg at den grunne elva brått har vorte til ei mektig flod, så djup at eg ikkje kan sjå nokon botn. Her nyttar det ikkje vade, her må eg berre la kroppen min flyte i vatnet, og la Anden føre meg dit Han ynskjer.

Berre dagar att.

Det er grått ute. Det regnar. Men det må eg tole. Eg synest det har vore ein bra sommar. Og no er vi inne i nedtellinga. Om ei knapp veke er vi igang med vandringa vestover frå Pamplona. Og på værmeldinga er der godvær over pilegrimsvegen. Camino Frances. den franske vegen. Eg gler meg. sjølv om eg og kjenner på noko spenning.

Published with Blogger-droid v1.5.8

Virtue = dyd = dygd

Nokre dagar før eg - vi - skal ut på den fjerde etappa av vandringa mot Jakob si grav, burde det vere den nærliggande reisa og sekken sitt innhald og tyngd, mine tankar var opptekne av.
Jau, eg er nok der og, - men etter å lest ferdig Tom Wright si bok "Virtue reborn" er det dette "virtue" som svirrar i topploket.


Eg har nok under lesinga kjent det litt som på biletet over - ei vandring i skodde.
Virtue, seier ordboka mi, tyder dyd.
Men når vi tenkjer dyd, er det då ikkje på noko litt snerpete og trongt?
Men eg les Wright sitt virtue til å handla om etikk - moral - livsførsel, og då med kristent forteikn. Og ikkje i nærleiken av noko snerpete og trongt.


Men så er det at ordet dyd får ein bokstav til, ein g, og vert til dygd.
Forsåvidt er det vel det same som dyd, men hjå meg får det ei endra tyding i retning etikk og livsførsel.
Det norrøne ordet "dygd" tydde "å duge", og det latinske "virtus" tydde "styrke"
Platon hadde fire dygder; visdom, rettferd, måtehald og mot.
Gjennom kristentrua kom det tre dygder til, henta frå Paulus sitt korintarbrev. Tru, von og kjærleik.
Tidlegare vart desse sju dygdene kalla kardinaldygder.
Dei er er ikkje så mykje oppe i tida lenger. Kanskje vi skulle leite dei fram att og pusse støvet av dei?
Kan hende vi kunne hatt god bruk for dei på vår "farefulle og vanskelege" livsvandring mellom stadane med farleg kvikkleire?
Godt den trygge leia er godt merka.


Tom Wright tek med berre tre av desse kardinaldygdene. Tru, von og kjærleik. Dei er, seier han, gåver vi får når vi tek imot Kristus.
Desse tre dygdene ber knoppar på seg, knoppar som kan mognast til gode frukter i våre liv.
Paulus reknar opp ni av dei i brevet til galatarane. Kjærleik, glede, fred, tolmod, mildskap, godleik, truskap, audmjukskap og sjølvdisiplin, og han kallar dei Andens frukter.
Men dei modnar ikkje av seg sjølv, dei må odlast fram i den enkelte sitt liv.
Øve, øve, jevnt og trutt og tappert, det er tingen, seier Wright.
Heilt til dei vert ein integrert del av den truande sin personlegdom.
Er det dette dei gamle kalla helging, eller helliggjørelse?
Kanskje kan ein og kalle dei vegvisarar som syner kvar vegen går for at den kristustruande kan nå fram til eit moge kristent liv?
Men sjølv om vegvisaren er tydeleg, treng eg ikkje å fylgje han. Eg kan gå min eigen veg. Men då vert kanskje ikkje Andens frukter mogne i livet mitt?

Eg har lest nokre bøker av Wright, og han har ikkje lete meg vere urørd av tankane sine.
Eg tek dei nok med meg til vandringsdagane under Spania sin solblå himmel.


Om den då ikkje vert som denne.
Grå, for det meste.

Villgås

Er det ein lyd eg i all framtid vil knyte til dei tre vandringane i Frankrike, så er det lyden av duer.
Det må vere eit land som er svært glade i den fuglen.
Det flaug duer forbi, og det kurra duer heile døgnet.
Vi såg dueslag i mest alle hagar. Sjølv langt inne i skogholt var det laga dueslag høgt oppe i trea, med skilt på bakken der det stod; uroa ikkje duene under hekking.


Til ein annan fugl.
Villgåsa.
Den møtte vi på Iona.
På ei fane, og som eit merke.
Seinare har eg sett at i gamal keltisk kristentru, og i den nyvitaliserte, var villgåsa eit symbol for Den Heilage Ande. Ikkje dua slik eg har vore vand med å ha som eit bilete på den.
Kvifor dei valde gåsa har eg ikkje funne ut.
Var det kanskje fordi den var tilstades hos dei, medan dua ikkje var?

Eg las ein interessant tanke hos Ray Simpson, leiar av Aidan og Hilda-kommuniteten, (Eit økumenisk og verdsvidt fellesskap, grunna på keltiske trustankar, med base på Lindisfarne) som peikar på eit særdrag hos villgåsa når dei flyg i flokk. Då flyg dei i formasjon som ei pil.
"Når kristne prøver å flyge åleine - eller leve i åtskilde kyrkjesamfunn - misser vi krafta. Men når vi let Den Heilaga Ande føre oss saman, gir det kraft".

Dua flyg og i flokk, men mykje meir spreidd enn gåsa.
Kanskje kan villgåsa lære oss at sjølv om vi er i ulike kyrkjer, så treng vi å stå saman i eit nært fellesskap med kvarandre, og la oss leie av "leiargåsa", Den Heilage Ande.
Og at åleine vert vi svake og kraftlause. Vi kan verte som tamgåsa som har misst evna til å flyge.

Testing

Ein liten tur rundt Bjørdsvatnet i den milde sommarkvelden.
Nye sekkar er kjøpt og må testast ut.
Korleis kjennest dei ut på ryggen når dei har tilnærma den vekt dei vil ha under vandringa?
Og korleis er dei ulike reimane tilpassa ryggen på pilegrimen?
På vegen rundt vatnet vert erfaringar frå tidlegare vandringar delt.


Sola blir borte før vi er attende ved startpunktet, og det skymest mellom fjella.
I vest teiknar Saudehornet og Vassdalstinden sine skarpe profilar mot kveldshimmelen

Pilgrimen sine to stiar.

Eg er på Iona i Indre Hebridane.
På kyrkjegarden ved klosteret.
Harald Olsen er i gang med å fortelje om Dødens veg (vegen der dei døde vart førde frå båten ved stranda, og opp til grava som venta) og om alle dei som hadde vorte gravlagde der. Mellom anna 8 norrøne kongar og hovdingar.


Mellom gravene er der reist eit lite kapell.
Inne i kapellet lyser dagslyset opp noko blankt metall.
Ut mot meg funklar det i ein kross frå mørkret der inne.



Eg er i Cahors i sydvest Frankrike.
Eg har vore med under kveldsmessa for pilegrimar i den store kyrkja.
Det er kveld og sola er i ferd med å gå ned.
Inn det store rosevindauget i vestveggen fell dei siste solstrålane inn i kyrkjeromet.
Sakte flyttar dei seg mot høgalteret.
Så er dei der og solstrålen lyser opp krossen på alteret, før han sloknar og er borte.

Det er sagt at ein pilegrimsvandring, er ei vandring på to stiar.
Det er ei vandring i det ytre landskapet. Det landskapet augene ser og føtene kjenner.
Turisten si vandring.
Men det er og ei vandring i det indre landskapet. Det åndelege, mystiske, landskapet.
Det landskapet som sjela, ånda, sansar.
Pilegrimens si vandring.

Slik er det og med desse to krossane.
Dei var sansbare for augo, men samstundes hadde dei noko å gi på den indre vandringa.

Fager fjord

Det var fagert i Hjørundfjorden i dag.


Omkransa av ein tanngard med mektige, forrevne og tagga fjell.